Bu yazı dikkatinizi çektiğine göre ara ara veya sürekli olarak bir cinsel zorluk yaşıyor olma ihtimaliniz var. Tabii sadece zorluk yaşıyor olmaktan sebepli değil, cinsel hayat hakkında bilgi edinmek ve bununla beraber cinsel yaşantınızı daha keyifli bir hale getirmeyi amaçlıyor da olabilirsiniz. Cinsel hayatınıza yeni bir bakış getirme amacımız var ise öncelikle “”cinselliği hayatım boyunca nasıl deneyimledim?”, “ilk deneyimim nasıl oldu, “ailem cinsel eğitim verdi mi?” veya “cinselliğe bakış açıları nasıldı?”” gibi bir çok soruyu sorarak yaşadığımız durumu irdelemek faydalı olacaktır. Unutmayın, terapi seansları bir nevi dedektiflik yapmaya da benzer ve olaylara bakarak durum hikayesini oluşturmaya, muhtemel senaryolara odaklanmaya çalışırız. Bu sebeple bunu öncelikle sizin de başlatmanız, kendi hayat süreciniz hakkında daha meraklı olmanız yaşadığınız durumları anlamlandırmada büyük fayda sağlayacaktır.
Cinsellik ve cinsel işlev bozuklukları çok geniş bir çerçeveye sahip ve bu sebeple konu hakkında detaylı birçok kaynak bulunabilir.
Şimdi gelin konuyu bazı başlıklar altında inceleyelim…
Vajinismus, vajinal kasların istemsiz bir şekilde kasılmasıyla karakterize cinsel işlev bozukluğudur. Bu kasılmalar sırasında cinsel ilişki imkansız bir hale gelebilir veya ağrılı bir sürece dönüşebilir. Vajinismus, çok sık olmasada tampon kullanımı, jinekolojik muayene veya herhangi bir vajinal penetrasyon girişimi sırasında da fark edilebilmektedir.
Vajinismusun en belirgin belirtilerini cinsel birleşme sırasında veya öncesinde
olarak söyleyebiliriz. Bu durumların sonucu olarak cinsel ilişkiden veya ilişkilerden kaçınmalar da duygusal belirtiler olarak görülebilir.
Bir tıp uzmanı tarafından yapılan fiziksel muayene sonrasında herhangi bir bulguya rastlanmaması durumunda psikolojik faktörler ön plana çıkacaktır. Psikolojik faktörler genel tanımlamalar içerisine alınabilse de her bireyin kişisel hayat deneyimlerine bakılarak tanı ve tedavi süreci işlenmelidir. Ben bunu bu yazı için genel tanılar üzerinde değerlendirdiğimde:
maddelerini yaygın sebepler olarak söyleyebilirim.
Vajinismusun temelinde "korku-kaçınma" döngüsü yatmaktadır. Bu sebeple BDT yöntemi ile cinsellik üzerine oluşturulan hatalı düşünceleri (katastrofik düşünceler) farketme ve onların yerine bugünkü hayatınıza daha uyumlu olacak yeni düşünceleri koymayı hedef alır.
Psiko-eğitim: Kadın üreme anatomisi, kızlık zarı efsaneleri ve cinsel yanıt döngüsü üzerine verilen bilimsel bilgiler, kaygıyı %50 oranında azaltabilmektedir.
Bilişsel Yeniden Yapılandırma: Burası her kişi üzerinde ayrı bir konu üzerinde çalışmamızı gerektiren bir alan ama örnek vererek anlaşılır kılmaya çalışırsak bazı başlıklar şöyle olabilir: “Kadın anatomisi, cinsel yanıt döngüsü ve vajinismusun mekanizması” veya “yanlış inançlar (örneğin “penetrasyon mutlaka acı verir”) ele alınabilecek konular olabilir. Tabii görüşmeler sırasında konuşulan konular birden bizi farklı öğretiler, korkular, anılar içerisine sürekleyecektir.
Ağrılı cinsel ilişkiyi (disparoni) cinsel birleşme sırasında veya sonrasında vajina, pelvik bölge veya genital bölgede ağrı hissedilmesi durumu olarak tanımlayabiliriz. Bu ağrılar çoğunlukla yanma, batma ve/veya keskin sancı şeklinde hissedilmektedir. Disparoni, fiziksel veya psikolojik nedenlerden (yoğun kaygı, travma, korku, ilişki problemleri) kaynaklanabilir. Sık sık vajinismus ile karıştırılmaktadır. Tanı kitabımız olan DSM-5 içerisinde de aynı başlık altında değerlendirilse de bazı farklılıklar içermektedir. Bir tablo olarak paylaşayım ki konuyu anlamak ve ayırt etmek daha kolay olsun.
|
Özellik |
Vajinismus |
Ağrılı Cinsel İlişki (Disparoni) |
|
Temel Belirti |
Penetrasyonun imkansız veya aşırı zor olması. |
Penetrasyonun gerçekleşmesi ancak ağrılı olması. |
|
Fiziksel Mekanizma |
Pelvik taban kaslarının istemsiz biçimde kasılması. |
Genital bölgede (yüzeysel veya derin) hissedilen tekrarlayıcı ağrı. |
|
Zamanlama |
Genellikle penetrasyon denemesi anında başlar. |
Birleşme sırasında, sonrasında veya derin itme sırasında olur. |
Disparoni yüzeysel disparoni ve derin disparoni olarak iki kısımda ele alınmaktadır.
Yüzeysel disparoni için belirtiler vajina girişinde ağrı, vajinal kuruluk, enfeksiyonlar veya vajinismus belirtileri olarak ele alınabilir.
Derin disparoni için ise cinsel ilişki sırasında daha derin bölgelerde (rahim ağzı veya pelvik bölgede) hissedilen ağrılar ön plana çıktığını görürüz.
Fiziksel Nedenler:
Psikolojik Nedenler:
Stres ve Anksiyete: Kaygı hissedildiği an vücudumuz doğal olarak kendini koruma durumuna geçip kasılma tepkisini verecektir. Bu kasılmalar sırt, omuz gibi bölgelerde oluşabildiği gibi pelvik kaslarını etkileyerek vajinal kasların kasılmasına ve cinsel ilişkinin ağrılı hale gelmesine de neden olabilir. Altında bir çok sebep bulabilecek ve bunları maddeler halinde yazabilecek olsak bile bu yazıda aklınızı karıştırmayacağım, bence siz de ilk başta aklınızı detaylarla karıştırmamaya ve o kaygıyı beslememeye çalışın. Bunu bir uzman (uzman klinik psikolog) ile yürütmek çok daha etkili ve öğrendiğiniz bilgileri rahat karşılayabilmenizi sağlayacaktır.
Farklı başlıklar altında değerlendirilebilecek olan bu konuyu tek bir başlık altında sade biçimde anlatmaya çalışacağım.
Ülkemizde çok sık rastlanan, gerek kültürel etki, gerek arkadaşlar, gerek sosyal medya üzerinden yapılan yanlış bilgilendirmeler ile daha da kalıcı ve yaygın hale gelen bu durum; kadınların bir süre sonra “cinsel ilişki böyle bir şey, bu kadar zevk alınabiliyor demek” diyerek sonuçlandırdığı bir durum olarak temelleniyor. Daha teknik açıdan bakarsak: yeterli cinsel uyarılma ve haz evresine rağmen orgazmın belirgin şekilde gecikmesi, sıklığının çok düşük olması veya yoğunluğunun azalması ile karakterize klinik bir tablodur. Tanı koyabilmek için bu durumun en az 6 aydır sürmesi, cinsel aktivitelerin %75-100’ünde deneyimlenmesi ve kişide belirgin bir sıkıntı yaratması durumlarını gözlemlemeye çalışırız.
Tanı koyma aşamasında ve tedavi planını belirlemek için şu alt tiplerin anlaşılması önem arz eder:
Yaşam Boyu: Kişinin cinsel olgunluğa eriştiği andan itibaren, hiçbir uyarılma biçimiyle orgazm deneyimleyememiş olmasıdır. Genellikle temel cinsel düşünce yanlışları ve derin psikolojik bariyerlerle ilişkilidir.
Edinilmiş: Daha önce işlevsel ve düzenli orgazm yaşayabilen bireyin, belirli bir olay (travma, hastalık, ilişki çatışması) veya süreç sonrası orgazmı yaşamakta zorlanması durumudur.
Durumsal: Sadece belirli uyarılma türlerinde (örneğin mastürbasyonda orgazm olup partnerli sekste olamama) görülmesi.
A. Psikolojik Faktörler
B. İlişkisel Faktörler
İlişki doyumu ile orgazm olasılığı arasında güçlü bir ilişki olduğunu bilmekteyiz.
C. Biyolojik ve Tıbbi Faktörler
Tüm cinsel işlev bozuklukları için öncelikle hayatınızın diğer noktalarına da odaklanarak yola çıkılması gerektiği düşüncesi içerisindeyim. Cinselliği, hayatınızın diğer kısımlarından ayrı tutmak, zorluğun tam kaynaklarını çözmeyi imkansız hale getirir. Bu sebeple en genel anlamda kaygı, depresyon, iletişim zorlukları gibi bir çok şeyi ele alarak yola çıkmak en uygun süreci yaratmak için anahtar olacaktır.
Kadın Orgazm Bozukluğu (KOB) tedavisinde "altın standart", yüksek kanıt düzeyine sahip Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve cinsel terapidir. Tedavi protokolleri şu bilimsel temellere dayanır:
Not: Tek başına ilaç tedavisinden ziyade, psikoterapi müdahaleleri birleşiminin en sürdürülebilir iyileşmeyi sağladığını görmekteyiz.
Hemen hemen herkes cinsel hayatı ile alakalı bazı zorlukları hayatında bir veya birkaç defa yaşamaktadır. Bu zorluklar geçici olduğu sürece büyük bir öneme sahip olmayacaklardır ve bu gibi bir durumda durumun devamlılığının gelmemesi için zorluğun üzerine gitmemek, yaşanan durumu olağan görmek faydalı olacaktır. Fakat yaşanan zorluklar düzenli hale geldiyse, günlük yaşam kalitenizi etkiliyorsa veya partnerinizle ilişkinizde zorluklara yol açıyorsa bir uzmana başvurmanızın faydalı olacağına şüphe yok.
Bu tip zorlukların yaşanması bazen doğal hayat döngüsü içerisinde kısa süreçlerle olurken, bazen daha yoğun bir zorluk yaşandığını görmekteyiz. Her iki durum için de kişisel huzurluklar yaşamamız çok doğaldır ve çözüm yolları düşündüğünüzden çok daha kolaydır.
Terapi yöntemleri dediğimiz de BDT ön plana çıkıyor olsa da, danışan ve danışmanın konuyu özelleştirip, size özel bir çok farklı ekol üzerinden tedavi oluşturması en doğru yol olacaktır.
NOT: Unutmayın, cinsellik bir yetişkin oyun alanıdır ve zorluk yaşıyor veya yaşamıyor olun o oyun alanını kendinize göre düzenlemek, gelişime açık olmak hayattan aldığınız keyif ve verimi artıracaktır.
Uzman Klinik Psikolog Anıl Demircioğlu
Instagram: psikologanildemircioglu
VePsikolog - Online Psikolojik Danışma Platformu
“Sen Adım At, Ben Yanındayım"
Tarih
E-Posta
Rumuz / Kullanıcı adı
Şifre